KÜÇÜK ELLER, BÜYÜK BECERİLER

4-8 Yaş Arası Çocuklar İçin Serinleten Oyunlar

Ergoterapist Berkay Karpuz: “Çocuklar, becerileri yalnızca yönergelerle değil, oyun oynarken deneyerek, tekrar ederek ve keşfederek öğrenirler. Evde uygulanabilecek basit çalışmalarla çocukların el becerileri, duyusal farkındalıkları, dikkat süreleri, yönerge takip etme becerileri ve öz bakım alışkanlıkları desteklenebilir.”

Çocuğumuzla evde hangi etkinlikleri yaparsak hem eğlenmesini sağlar hem de gelişimini destekleriz? Burada önemli olan, etkinliği çocuğun yaşına, gelişim düzeyine ve bireysel ihtiyaçlarına göre uyarlamaktır. Belki aşağıdaki etkinliklerden bazıları sizin ve çocuğunuz için uygun olabilir. Denemeye var mısınız?”

Tıraş Köpüğü ile Duyusal Keşif
Tıraş köpüğü, çocukların dokunma duyusunu kullanarak keşif yapabilecekleri eğlenceli malzemelerden biridir. Bir tepsiye az miktarda tıraş köpüğü sıkarak çocuğunuzun köpüğü elleriyle yaymasını, sıkmasını, parmaklarının arasından geçirmesini ve farklı şekiller oluşturmasını sağlayabilirsiniz.
Çocuğunuz, köpüğün yumuşak, kaygan ve serin yapısını deneyimlerken dokunsal farkındalığını, el kullanımına yönelik toleransını ve keşfetme becerisini geliştirebilir. Tıraş köpüğünü düz bir tepsiye yaydıktan sonra çocuğunuzun parmağıyla yatay, dikey, eğri ve dairesel çizgiler çizmesini isteyebilirsiniz. Bunlar çok kolay gelirse şekiller, rakamlar ve harfler çizmesini veya isminin ilk harfini yazmasını isteyebilirsiniz.
Her çocuk tıraş köpüğüne doğrudan dokunmak istemeyebilir. Böyle bir durumda çocuk zorlanmamalıdır. Öncelikle kaşık, fırça, sünger, oyuncak araba veya plastik hayvan gibi araçlar kullanmasına izin verilebilir. Çocuğunuzu, kendini hazır hissettikçe köpüğe parmak ucuyla dokunmaya yönlendirebilirsiniz.

Köpükte Nesne Bulma
Tıraş köpüğünün içine plastik hayvanlar, büyük düğmeler, renkli taşlar veya güvenli oyuncak parçaları saklanabilir. Çocuğunuzdan nesneleri elleriyle bulmasını ve başka bir kaba yerleştirmesini isteyebilirsiniz.
Etkinlik sırasında “Kırmızı olanı bul”, “İki hayvan çıkar” veya “Bulduğun nesneyi kaşıkla kaba koy” gibi yönergeler vererek dikkat ve dil becerilerini de destekleyebilirsiniz. Çocuğunuzdan bulduğu nesneleri daha sonra renklerine, büyüklüklerine veya türlerine göre sınıflandırmasını isteyebilirsiniz.

Oyuncak Yıkama İstasyonu
Plastik hayvanlar, oyuncak arabalar veya yıkanabilir oyuncaklar tıraş köpüğüyle kaplanabilir. Daha sonra çocuğunuzdan oyuncakları sünger, fırça ve su kullanarak temizlemesini isteyebilirsiniz.
Bu etkinlikte çocuğunuzun bir eliyle oyuncağı tutarken diğer eliyle fırçalama veya silme hareketi yapması gerekir.
Oyuncak yıkama çalışması, temizlik ve hijyen alışkanlıkları hakkında konuşmak için de kullanılabilir. Etkinlik sonunda çocuğunuzdan oyuncakları kurulamasını, kullandığı malzemeleri toplamasını ve tepsiyi silmeye yardımcı olmasını isteyebilirsiniz.

Rutinleri Görselleştirme
Bazı çocuklar bir görevin hangi sırayla yapılacağını hatırlamakta zorlanabilir. El yıkama, diş fırçalama, giyinme veya oyuncak toplama gibi rutinler küçük basamaklara ayrılarak görsellerle desteklenebilir.
Örneğin el yıkama rutini şu basamaklarla çalışılabilir: Musluğu aç, ellerini ıslat, sabun kullan, ellerini ovuştur, durula, musluğu kapat ve ellerini kurula.
Bu basamakları gösteren fotoğraflar veya basit resimler lavabonun yakınına yerleştirilebilir. Çocuk her adımı tamamladıkça sıradaki görsele bakabilir. Böylece yetişkinin sürekli sözlü hatırlatma yapmasına duyulan ihtiyaç zamanla azalabilir.

Her Çocuğun İhtiyacı Farklıdır
Evde yapılan çalışmalar kısa, eğlenceli ve çocuğun başarabileceği düzeyde olmalıdır. Çocuk zorlandığında ısrar etmek yerine etkinlik kolaylaştırılmalı, kullanılan malzeme değiştirilmeli veya kısa bir ara verilmelidir.
Her çocuk aynı duyusal deneyime aynı tepkiyi vermez. Bir çocuk tıraş köpüğüyle uzun süre oynamak isterken başka bir çocuk köpüğe dokunmaktan rahatsız olabilir. Çocuğun verdiği tepkiler gözlemlenmeli ve sınırlarına saygı gösterilmelidir.
Tıraş köpüğü ağıza götürülmemeli, göz çevresinde kullanılmamalı ve çalışmalar yetişkin gözetiminde yapılmalıdır. Hassas cilde sahip çocuklarda ürün önce küçük bir alanda denenmelidir.
Günlük yaşam becerileri tek bir etkinlikle kazanılmaz. Çocukların tekrar etmeye, denemeye ve başarı hissini yaşamaya ihtiyaçları vardır. Amaç, etkinliği kusursuz biçimde tamamlamak değil, çocuğun sürece katılımını ve bağımsızlığını adım adım artırmaktır.